Konya’nın Çumra ilçesinde bulunan Çatalhöyük, Neolitik Dönem’e ait en eski yerleşimlerden biri olarak geçmişten günümüze insanlık tarihinin önemli izlerini taşıyor.

İlk ev mimarisi, erken dönem manzara resmi ve ana tanrıça kültü gibi özgün buluntularıyla öne çıkan Çatalhöyük, dönemin yaşam biçimi, inançları ve toplumsal yapısı hakkında önemli bilgiler sunuyor.

İLK BULUNTULAR MÖ 7400’LÜ YILLARA UZANIYOR

1958 yılında keşfedilen Çatalhöyük’te farklı dönemlerde gerçekleştirilen bilimsel kazılar günümüzde de devam ediyor. Yerleşimde ortaya çıkarılan ilk buluntuların MÖ 7400 yıllarına tarihlendiği belirtiliyor.

Yaklaşık 9 bin 400 yıllık geçmişe sahip olan Çatalhöyük, medeniyetin ve tarımın gelişimini anlamak açısından uluslararası öneme sahip arkeolojik alanlardan biri olarak değerlendiriliyor.

EVLER ÜST ÜSTE İNŞA EDİLDİ

Çatalhöyük’ün mimari yapısı da dönemin yaşam biçimine ilişkin önemli ipuçları veriyor. Bir ailenin kullanım süresi sona eren evinin toprakla doldurulmasının ardından üzerine yeni bir ev inşa edilmesiyle yerleşim zaman içerisinde yükseldi.

Bu uygulamanın yüzyıllar boyunca devam etmesi sonucunda yaklaşık 21 metre yüksekliğinde bir höyük oluştu. Kazılarda 18 yapı katı ortaya çıkarıldı.

Kerpiç, ağaç ve kamış kullanılarak inşa edilen tek katlı evlere giriş ise damlarda bulunan açıklıklardan merdivenlerle sağlanıyordu. Evlerde yaşam alanının yanı sıra depo bölümü ve dörtgen ocaklar bulunuyordu.

DUVARLARDA DÖNEMİN İZLERİ VAR

Çatalhöyük’teki evlerin duvarlarının sıvandığı ve beyaza boyandıktan sonra sarı, kırmızı ve siyah tonlarda çeşitli resimlerle süslendiği görülüyor.

Duvarlarda boğa, koç ve geyik başlarının yanı sıra insan ve hayvan figürlerinden oluşan kabartmalar da yer alıyor. Yerleşim, duvar resimlerinde kent planına yer verilen ilk merkezlerden biri olmasıyla da dikkat çekiyor.

Çatalhöyük’te bulunan damga mühürler ise mülkiyet kavramının geçmişine ilişkin önemli buluntular arasında gösteriliyor.

ANA TANRIÇA FİGÜRLERİ DİKKAT ÇEKİYOR

Çatalhöyük’ün en dikkat çekici buluntuları arasında yüksek kabartma şeklindeki ana tanrıça motifleri de bulunuyor. Bu eserler, Neolitik Dönem insanlarının inanç dünyasına ilişkin önemli bilgiler sunuyor.

Yerleşimde ortaya çıkarılan buluntular, dönemin insanlarının yalnızca avcılık ve toplayıcılıkla değil, tarımla da uğraştığını ortaya koyarken, madenciliğin Anadolu’daki geçmişinin de Neolitik Dönem’e kadar uzandığını gösteriyor.

UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİ’NDE

Tarihi ve arkeolojik değeriyle uluslararası öneme sahip olan Çatalhöyük, 2012 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne dahil edildi.

Bugün bilimsel kazı ve araştırmaların sürdüğü Çatalhöyük, yaklaşık 9 bin 400 yıl öncesine uzanan yaşamın izlerini taşıyarak Konya’nın ve Anadolu’nun tarihsel zenginliğinin önemli bir parçası olmayı sürdürüyor.

HABER MERKEZİ