Ramazan ayı yaklaşırken market rafları dolup taşıyor, alışveriş arabaları her zamankinden daha hızlı doluyor. Sofraların zenginleştiği, alışverişlerin arttığı bu dönemde plansız tüketim yanlış saklama koşulları gıda güvenliği risklerini de getirebilir. Bir gıda mühendisi olarak ramazan alışverişinin duygusal değil planlı ve bilinçli yapılması gerektiğini vurgulamak isterim.

Ramazan ayında en sık yapılan hata, ihtiyaçtan fazla ürün satın almaktır. Özellikle et, tavuk, süt ürünleri, şarküteri ve unlu mamuller yüksek miktarda satın alınmakta; ancak uygun koşullarda saklanmadığı zaman ciddi sağlık riskleri oluşabilmektedir. Uzun süren açlık sonrası tüketilecek iftar yemeklerinde hijyen hataları ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle özellikle alışveriş öncesinde: haftalık iftar ve sahur menüsü planlanmalı, kişi sayısına göre porsiyon hesabı yapılmalı, son tüketim tarihi ve etiket bilgileri mutlaka kontrol edilmelidir. Soğuk zincir ürünler alışverişin en sonunda alışveriş sepetine eklenmelidir. Unutulmalıdır ki gıda güvenliği zinciri sadece markette değil evde de devam eder.

Ramazan döneminde en çok risk taşıyan ürün grubu hayvansal gıdalardır. Bu ürünlerin yanlış saklanması, mikroorganizma üremesini hızlandırır ve gıda zehirlenmesine neden olur. Evde bu ürünlerle ilgili dikkat edilmesi gereken noktalar: buzdolabı sıcaklığı 4 C’ nin altında olmalı, derin dondurucu –18 C de çalışmalı, çiğ et ve tavuk ürünleri, diğer gıdalarla temas etmeyecek şekilde alt raflarda muhafaza edilerek çapraz bulaşma riskine dikkat edilmelidir. Dondurulmuş ürünler oda sıcaklığında değil buzdolabı sıcaklığında çözündürülmeli. Pişmiş yemekler 2 saatten fazla oda sıcaklığında bekletilmemelidir.

Ramazan ayında tatlı ve hamur işi tüketimi artmaktadır. .Yüksek şeker ve yağ içeren ürünlerin fazla miktarda satın alınması hem sağlık hem de israf açısından risk oluşturur. Özellikle ev yapımı hamur işleri ve etli yemeklerde çapraz bulaşma riskine dikkat edilmelidir. Unutulmamalıdır ki gıda güvenliği yalnızca üretim aşamasında değil ev ortamında da devam eder. Ayrıca açıkta satılan ürünlerde hijyen koşulları mutlaka sorgulanmalıdır. Ambalajlı ürünlerde ise işletme kayıt/onay numarası, içindekiler listesi, alerjen bildirimi, son tüketim tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.

İsrafı önlemekte gıda güvenliğinin bir parçasıdır. Planlı alışveriş yapmak, porsiyon kontrolü sağlamak, artan yemekleri uygun koşullarda saklamak hem sürdürülebilirlik hem de gıda güvenliği açısından önemlidir. Fazla alınan ve uygun koşullarda saklanmayan her ürün hem ekonomik kayıp hem de gıda israfıdır. Ramazan ayı paylaşma ve denge ayıdır. İhtiyaç kadar alışveriş yapmak, artan yemekleri uygun koşullarda saklamak ve değerlendirmek bu bilincin bir parçasıdır. Bu ayda yapacağımız bilinçli tercihler yalnızca sağlığımızı değil israfı önleyerek bereket anlayışımızı korur. Soframıza koyduğumuz her ürün tarladan fabrikaya oradan da mutfağımıza uzanan uzun bir emeğin sonucudur. Gerçek bereket çoklukta değil bilinçte saklıdır. Sağlıklı, güvenli ve huzurlu sofralar dileğiyle...