Köylüler ramazan ayının gelmesini dört gözle bekliyorlardı. Ülkemizde rasat ve gözlemcilikte pek ileri değildi o yılarda onun için sık sık yüksek bir yere çıkıp nöbetleşe ay ı (hilali) görmeye çalışıyorlardı. Yukarda gökteki Hilal i gördüler mi Ramazan girmiş oruçta başlamış olacaktı. İçlerinde birisi vardı ki oruçla Ramazan arasında bir türlü bağ kuramıyordu. Oruç yemek yememek anlamında bu Ramazan kim acaba diye merak ediyordu. Yine ay’ın görülmesi muhtemel bir gecede köy odasına toplanan köylüler sırayla nöbet tutup ay ı gözetlerken sıra bizim meraklı Hamza ya gelmiş oda ay ı görebilmek için dışarıda semayı seyrediyordu. Yanından birisi hafifçe böğrünü dürttü. Hey ne yapıyon len Hamza dedi. Heç göğe bakıyom deyip gelene geldin mi len İramazan dedi, oda geldim sana misafirim böğün (bugün) dedi. Gelende yukarı köylü kel İramazan dı, Hamza onu tanıyordu. Hemen telaşla içeri koştu gördüm gördüm geldi geldi, diye heyecanla bağırdı.

Köylüler kim geldi len Hamza kim geldi deyince beklediğimiz İramazan geldi.

Hem de ben yukarı göğe bakarken o dibime gelmiş böğrümü dürttü. Günlerden beri beklediğimiz yukarı köylü kel İramazanmış meğer hay len be bunun oruçla ne ilakası (alaka) var diyerek te köylülerine hayıflandı

HARAM LOKMANIN ÇOCUK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Bundan yıllarca önce Osmanlı döneminde İstanbul’da ahşap evlerin bol olduğu zamanda o zamanın itfaiyesi de tulumbacılardı. Tulumbacı erleri sırtlarında tulumlarla su çekerek

Emme basma tulumbalarla yangına su fışkırtırlar angını söndürürlerdi. Dönemin şeyhülislamı olan (günümüz diyanet işleri bakanı fetva makamı) bir adamın 7-8 yaşlarında bir oğlu tulumbacıların haberi olmadan arkalarından koşar. Tuluma bir çivi veya iğne batırır. Tulumdaki su akar yangına müdahale edemezmiş. Durumu tulumbacı başına söylerler fakat çocuk büyük bir zatın oğlu olduğu için ne şeyhe ne de bir başkasına şikâyet edemezler. Ondan sonra neler olmuş. Çocuk bu işten nasıl vazgeçmiş ozan İsmail’in hicvi şiirinde dinleyelim.

Ülkemizde ahşap evlerin bol olduğu zaman da

Çokça yangın çıkarmış o büyük İstanbul’da

Tulumbacılarla yangınlara müdahale edilir

Sırtlarında tulumlarla yangına su çekilir

Tulumbacı yüküyle rampalara tırmanır

Yangınlar büyüdükçe yağız gençler hızlanır

Tam böyle bir zamanda bir çocuk peyda olur

Tulumbacının sırtındaki tuluma çivi vurur

Boşalır tulumdan sular adam yangına gidemez

Çocuğun babası hatırlı kişi kimse şikâyet edemez

Bir gün beş gün beş sene çekerler hep sineye

Dilleri varmaz çocuğun suçunu babaya söylemeye

Bir çocuğun midesinde haram lokma var ise

Bilhassa anne çocuğa haram süt emzirirse

O haram çocuk üzerinde çok büyük etki yapar

Çocuk da gayri ihtiyari zararlı işler tutar

Nihayet tulumbacı başının iliğine tak demiş

Çocuğun işlediği suçu babasına söylemiş

Şeyh hiç bir şey demeden çekip gitmiş evine

Çocuğunun yaptığını başlamış düşünmeye

Çok düşünmüş aramış kendini şöyle taramış

Bu suçun sebebini kendinde bulamamış

Diyor ki şeyhülislam suç her hal hanımdadır

Bilerek bilmeyerek yaptığı bir hatadandır

Sabahleyin şeyh efendi hanımını çağırır

Çocuğunun yaptıklarını hanımına da anlatır

Ben bu gece çok düşündüm kendimi sorguladım

Çocuğa giden bu hatayı aradım bulamadım

Sende kendini yokla şöyle geçmişi düşün

Çocuğa bunları yaptıracak var mı hatalı işin?

Kadın düşünür bulur kabahat kendisinde

Der ki misafir idim bir gün komşu evinde

Çocuğa hamileydim bir özel günümdeydim

Komşunun mutfağında bir limona imrendim

Nefsim bana o anda bir değişiklik vermişti

Limonu görür görmez ekşi canım çekmişti

Yakamdaki iğne ile alıp limonu deldim

Komşudan izin almadan bir yudum emdim

Hem işleri bırak hatun git o komşu evine

Limona para öde komşudan helallik dile

Gider hatun komşuya bu durumu anlatır

Geçmişte yaptığı işten bir haylide utanır

Komşusu der ki helal olsun sana limon suyu

Çocuk ertesi gün hemen bırakır o kötü huyu

Ozan İsmail der ki haram yemek kötü iştir

Helal lokma yer yedirirsen temiz nesil yetişir