Dağlara göçer olarak çıkıp yayla ya çadır kurmuş, Yörük ün birisinin bir gün çok kıymetli ve çok değer verdiği dağlarda yaşayanların olmazsa olmazı olan köpeği hastalanır, Yörük bildiği ilaçlardan ne yaptı ne ettiyse köpeğini iyileştiremez. Tabi dağdaki sürüsü olan bir çadırı evi olan göçer aile için düşünün köpek ne denli kıymetlidir. Artık siz tasavvur edin Yörük çaresiz elini açar, Allah a dua eder. Eyy böyük Allah ım eğer köpeğim iyileşirse, ona bir koyun enleyeceğim. (yani ona bir koyun vereceğim) diye adakta bulunur. Ve koyunu köpeği için (enler) zamanla köpek bu amansız hastalıktan iyileşir. Ve bu meyan da köpeğe verilen koyunlarda çoğalıp üremeye başlar. Kısa zamanda ikiz doğar üçüz doğar derken köpeğin koyunları kısa zamanda yörüğün sürüsünün yarısına ulaşır. Yörük çok hassas dindar bir adamdır. Bu koyunları köpekte iyileştiğine göre bir yere mi tasadduk edecek bir fakire mi verecek ne yapacak şaşırır. Çaresiz zamanın bilgini âlim’i kim varsa bu işi çözüme kavuşturacak kişiyi çevreden sora sora öğrenmeye çalışır nihayet birisi derki, arkadaş bu işlerin piri akıllısı olan devletin hocaları var müftüleri var onlara git onlar bir yol göstersin sana derler. Adam çaresiz şehre iner ve bu sorununu çözecek merci’yi bulur ve içeri dalar. Bacağında kıldan tepme şalvar ayağında çarık nefes nefese girer makama. Derki beğim sana ben gurban olayım benim derdime bir çare bul: Yani ya imam ol ya imamı bul der. Adam sorar. Ben kimim biliyor’musun? Yörük he biliyem sordum siz dövletin Kadısısın sen der. Peki derdin nedir böyle destursuz giriverdin makamıma? Vallaha beğim başımda bir püsküllü hal vardır ben bu hali çözemedim sen çözüver beni de dertten kurtar beni. Neymiş derdin? Af buyur Efendi benim bir köpeğim vardı aniden hastalandı benim evde köpeksiz olmaz birçok ilaçlara başvurdum bir türlü eyi olmadı. Bundan sonra iş Allaha galdı bende Allah ım eğer köpeğim eyi olursa ona bir koyun (yani köpeğe bir koyun adadım enleyeceğim) koyunu verdim köpek bir müddet sonra eyi oldu ona verdiğim koyunlarda hep çift guzuladı (yavruladı) köpeğin koyunlarının sayısı oldu gırk bizim sürünün yarısına yaklaştı. Durdum düşündüm bu koyunların ne yapılması lazım bir çıkar yol bulamadım sana gönderdiler seni akıllı bir yolunu bulur dediler
Bende sana geldim gulun kölen olayım bana bir çare bul beni bu vebalden kurtar der. Kadı şöyle yörüğü baştan aşağı bir güzel süzer. Bakar ki Yörük biraz safça. Deki baka ağa o senin köpeğin bana biraz akraba çalar yani benim akrabam olur. Köpeğin kaç koyunu var? Gırk tane oldu gadı efendi valla Hımmmm tiz git o koyunların tam otuz dokuzunu bana getir çünkü akraba m olunca bunlar bana başka varisi olmayınca da koyunları bun zaman güttüğün için bir tanesi de sana düşer hemen gidip otuz dokuz koyunu bana getiresin deyince. Yörük abdal abdal sağa sola bakar ve elini sakalına götürür düşünür. Bunu fark eden Kadı Efendi azarlar yörüğü ne duruyorsun tiz git denileni yap der. Yörük masumca Kadı’ya bakar ve sorar Kadı Efendi sen nerelisin? İşin mahiyetini kavrayamayan Kadı hemen nereli olacağım İstanbulluyum der. Vallahi şaştım ben bu işe benim köpek de Adanalı sen zahir İstanbollusun ikinizin akrabalığını bir araya getiremedim de der. Kadı işin cılkı çıkacağını anlayınca çık canım işin aslını o kadar karıştırma der. Yörük gene itiraz eder YOO Gadı Efendi madem akrabalığın vardı da benim köpek ile zavallı aylarca hasta yattı neden bir gelip te zor gününde ziyaret etmedin bu yakın akrabanı bunda bir hile var amma ne bileyim deyince bu yörüğün aklına şaşıran ve de çok utanan kadı yörüğü hemen makamından çıkarır.
Gelin bundan sonra neler olur bunu da bizim nüktedan ozan İsmail in şiirinden dinleyelim.
Yaylalarda çadırda hür bir Yörük yaşarmış
Bu Yörük ailenin akıllı birde köpeği varmış
Bir gün bizim yürüğün köpeği hasta olur
Ayağa kalkamaz havlamaz çadırın önünde uyur
Yörük kendi aklınca birçok ilaçlar yapmış
Köpeğinin hastalığına bir çare bulamamış
Ellerini açmış çaresiz dikmiş başını havaya
Dua etmeye başlamış yaratan ulu ALLAHA
Yarabbi köpeğim iyileşirse bir koyun enlerim demiş
Bir gün köpek iyileşmiş yürükte ona koyunu vermiş
Koyun çokça üremiş birkaç yılda kırk olmuş
Ne var ki birkaç yıl sonra sevdiği köpeği ölmüş
Yörük beyi düşünmüş bu koyunları ne yapmalı
En iyisi gidip bir bilene kadı efendiye sormalı
İner bir gün şehre çıkar kadının huzuruna
Çare arar köpeğinin koyunlarının sorununa
Derki kadı efendi hasta köpeğime bir koyun adadım
Köpek sonra öldü koyun kırk oldu bu koyunları ne yapayım
Bu koyunlar elimde kaldılar fetva ver kime düşer
Bir vakıf a mı vereyim yoksa geçinsin mi fakirler
Bunu duyan kadı efendi yürüğü çok saf sanır
Şöyle yürüğü süzerek çevresinde biraz dolanır
Bak Yörük ağası der o köpek benim yakınımdır
Koyunun birisi senin otuz dokuzu benim malımdır
Tez şimdi sen buradan hemen yaylana gidesin
Otuz dokuz koyunu çabucak bana getiresin
Yörük oturduğu yerden eliyle bazı hareketler yapar
Kadıda bir kenara çekilmiş dikkatle yürüğe bakar
El kol hareketi ile sen acaba neler yapıyorsun
Böyle yavaş davranarak ta kafamı bozuyorsun
Derki be kadı efendi senin sözünü pek anlayamadım
Arıyorum köpekle senin arandaki hısımlığı bulamadım
Zahir sen İstanbul dansındır benim köpek adanalı
Neden hastayken ziyaret etmedin bu yakın akrabanı
Onun hesabını yaparım kafamda karıştı işler
İnsanın hizmetinde olurda akrabası olmaz itler
Eğer hakiki akrabansa veraset ilamını getir
Bu gördüğün Yörük sana o zaman koyunları verir
Deyince kadı efendinin hemen kafası atmış
Yörüğü makamından hakaret ederek savmış
Ozan İsmail der mal için köpekle akraba olunmaz
Nüfus kayıtlarında karabaş ismi de pek bulunmaz
Karşındakini hakir görüp onu akılsız sanma
Adil olarak karar ver de köpekle akraba olma
Ey beni okuyanlar siz bu kıssaya gülmeyin
Köpeğe ilaç verin ama asla koyun vermeyin
21 Eylül 2004 ev İsmail Detseli