ESKİ KONYAMIZDA RAMAZAN GÜNLERİ
Eskiden Konya da ramazanın atmosferi yaşanışı güzelliği bir ayrı olurdu.
Şehrin her tarafı ışıl ışıl yapılır mahyalarla minareler ayrı bir güzelliğe bürünürdü.
Ramazan gelmeden adet üzere her yerler silinip süpürülür temizlenir güz ise gazellerden arındırılır. O evlerin önündeki güzel bahçeler çok katlı binalara pek rağbet edilmezdi Konyalılarda mutlaka müstakil evi olacak önünde az çok ekilip dikilecek birazcık bağçası olacak içinde bir dut ağacı bir gayısı armut elma ağacı olacak evin hanımı onları sulamakla ekip dikmekle uğraşacak şimdiki gibi cep telefonundan Ayşayı ara Fatmaya mesaj çek internette gezin bunlar Konya kadının işi değildi yine o mütevazi eski kadınların bu işlerle alakası yok şayet yaz gününe rastlamışsa teravihten sonra Ramazan sohbetleri pek uzun sürmez cami önünde iki kelam edildikten sonra dağılırlardı.
Sabah namazını kılıp gelen evin herifi erkence evden çıkar bisikleti ile işin işyerine gider çarşılar sabah erkenden hareketlenir alışverişler yapılırdı ikindi namazı vaktinden ya biraz önce yada namazı kıldıktan sonra işyerleri kapanır adam gündüzden ısmarladığı tahinlisini alır yanında mis gibi kokan diğer ramazan pidelerini de alır bisikletin ardına sarar ver elini o sakin sessiz evine çekilir uyku tutarsa uyur tutmaz ise o birkaç ağacının arasında kollarını sıvar ayaklarına Nalinini giyer iftarın olmasını sessizce zikirle beklerdi.
Ya hanımlar akşamlara kadar iftarlık için güzel yemekler tatlılar yaparak onlarla oyalanarak günlerini gün ederler bazı bazı komşu kadınlar ile gün yapıp kuran tilaveti dinlerler bir hanım hoca var ise ondan ramazan hakkında dini konularda dersler dinlerler. Arad bir yakın gomşusuna seslenir evin hanımı bir yağ kokusu veya başka bir güzel koku geldi ise komşudan nadire hanımmm huuu ne işler yapan gıy her tarafları gözel gözel gokuttun ağşama davetsiz varıvırırız ha hangi datlıyı yaptınnn. Gaç aliye abam vallana öyle çok bişiy değil gıy herif gayganayı severde ona iki gaygana döküvirdim buyurun gelin başım üstüne der gibiler halen.
MEŞE KÜLÜ VE KİL İLE TEMİZLİK
Her zaman ve zeminde söylendiği gibi eski insanların imkânları kısıtlıydı. Temizlikte de öyle. Deterjanlar, sabunlar, temizlik maddeleri nerde.
Ramazan’a manevi temizlikle hazırlanmak tamam da görünen kirlerden arınmak nasıl oluyordu? Temizlik işlerinde en önemli görev evin kadın ve kızlarına düşerdi. Bir iki gün önceden bütün kirli esvaplar çıkarılıp hazırlanır eski veya yeni temiz olanlar aile fertlerine giydirilir. Bir sabah erkenden kalkan hanım ve evin var ise büyük kızları merkebi salar, onun sırtına bir kazan sarar, biraz da odun, diğer tarafına da bütün kirli çamaşırları çuvala koyarak çamaşır ve temizlik yolculuğu başlardı.
Evvelden hazırladığı meşe külü dolu tenekeyi, kil torbasını unutmazdı. Evin hanımı, bunlar çok mühim şeylerdi. Çünkü kirleri arıtacak deterjan sabun malzemesi onlardı.
Hadi bakalım köyün kıyısındaki bol suyu olan çeşmeye ya da bir dere çay boyuna… Subaşına gelince büyük taşlardan yaptığı yer ocağına ateşi yakar kazanı üzerine koyar, suyu kaynatır… O kadar kaynar ki kazan o zamanın en çok zarar veren haşeresi bitler, kaynayan kazanın yüzüne çıkardı.
Daha sonra bu çamaşırları ya bir düzenli taş üzerine ya da bir özel yapılmış tahta üzerine koyar, akşama kadar ellerinde özel yapılmış tokaç yahut tokuç, tokucak, yöreye göre adı değişir, onları döverek temizler sıkar… Bazılarını oradaki taşların, ağaçların üzerine veya temiz toprakların üzerine sererek kurutur akşama kadar çalışır, böylece manevi arınma ile beden ve elbise temizliğini de yapmış olmanın huzuru içerisinde evine gelir.
Meşe külü dedim de o kül ile veya topraktan kazdıkları kil ile yıkanan çamaşırlar hem yumuşak hem de mis kokulu olurdu. Sonra kil ile yıkanan kadınların saçı da hem çabuk uzar hem tel tel ve yumuşak olurdu, kepek de olmazdı saçlarda.
Ramazan’a hazırlanırken köylülerin temizliği böyle olurdu…
İSMAİL DETSELİ’DEN GÜNÜN MANİSİ
Çok zor işleri başaran
Eğilmeden hep dik duran
Oruç hayrınıza olsun
Cumhurbaşkanın Erdoğan
Değer vererek seni seçti
Valilikten Bakanlığa geçti
Orucunuz mübarek olsun
İç işleri Bakanım Mustafa Çiftçi