Çocuk Kitaplarının Eğitime Katkısı

Duran Çetin

Bir toplumun asıl zenginliği; kasalarındaki altınlar, yer altı kaynakları veya göğe yükselen devasa binaları değil, zihinleri aydınlık ve kalpleri merhamet dolu olan çocuklarıdır. Çünkü bir çocuğu eğitmek, geleceğin ta kendisini inşa etmektir. Bu sarsılmaz inşanın en sağlam tuğlaları ise hiç şüphesiz kitaplardır.

Eğitim, yalnızca okul sıralarında dört duvar arasında gerçekleşen bir süreç değil, insanın doğumuyla başlayan ve hayat boyu devam eden bir tekâmül yolculuğudur. Allah (cc) tarafından bizlere emanet edilen yavrularımızın bu uzun yolculuğunda en yakın yol arkadaşları şüphesiz kitaplardır. Çocuk kitapları, bir çocuğun zihin dünyasını şekillendiren, ruhunu besleyen ve ona sadece harfleri değil, bizzat hayatı okumayı öğreten en güçlü araçlardır. Kelimeler aracılığıyla çocuğun kalbine dokunan bu eserler, onun empati yeteneğini geliştirirken ahlaki temellerinin atılmasına ve karakterinin sağlam bir şekilde inşa edilmesine katkıda bulunur.

Bir çocuk kitabında olmazsa olmaz bazı temel unsurlar vardır. Her şeyden önce çocuk edebiyatı, kuru bir anlatımdan uzak, samimi ve kucaklayıcı bir dile sahip olmalıdır. Çocuğun dünyasına inebilen, onun duygularını yakalayabilen eserler kalıcı izler bırakır. İkinci olarak, kitapların sunduğu kahramanlar büyük bir önem taşır. Çocuğun özdeşleşeceği karakterler; dürüstlüğü, adaleti, merhameti, sevgiyi ve cesareti temsil etmelidir. İçi boş, sadece anlık eğlence sunan ve milli manevi değerlerimizden kopuk metinler yerine; çocuğa erdemi, dostluğu ve iyiliği aşılayan metinler kaleme alınmalıdır. Yazarın kelimelerle meydana getirdiği o kurgusal dünya, aslında çocuğun sığınabileceği ve doğruyu bulabileceği güvenli bir liman olmalıdır.

Çocuk kitaplarının o muazzam etkileme gücünü doğru bir şekilde kullanmak ise tamamen ebeveynlerin ve eğitimcilerin elindedir. Bir kitabı çocuğun eline tutuşturup köşeye çekilmek, o eserin gücünü tam manasıyla ortaya çıkarmaz. Kitabın asıl dönüştürücü gücünü aktifleştirmek için o kitabı çocukla birlikte okumak, okunan satırlar üzerine derinlemesine sohbet etmek ve kahramanların davranışlarını tahlil etmek gerekir. Doğruyu ve yanlışı kitap üzerinden tartışmak, çocuğun aklındaki soyut kavramları somutlaştırmasına, olaylar karşısında kendi vicdani süzgecini geliştirmesine yardımcı olur.

Kitaplarla büyüyen ve okuyan bir nesil, toplumun çehresini kökünden değiştirir. Okuyan insan; düşünme melekesi gelişmiş, olaylara farklı pencerelerden bakabilen ve her duyduğuna inanmak yerine akıl süzgecinden geçirebilen insandır. Okuyan nesiller, günümüz sanal dünyasının sığ ve uyuşturucu etkisinden sıyrılarak gerçek dünyanın farkındalığına erişirler. Kendini doğru ifade edebilen, kelime dağarcığı zengin, özgüveni yüksek ve her şeyden önemlisi vicdan sahibi kişiler ancak köklü bir okuma kültürüyle yetişir.

Peki, böylesine kıymetli bir okuyan nesil oluşturmanın yolları nelerdir? Bu yoldaki ilk ve en önemli adım, kesinlikle büyüklere düşen ‘iyi örnek’ olma vazifesidir. Evde anne ve babasını elinde kitapla görmeyen çocuğun kalıcı bir okuma alışkanlığı kazanması neredeyse imkânsızdır. Eğitimde sözden ziyade hâl dilinin ve davranışların etkili olduğu asla unutulmamalıdır. İkinci adım, çocukları dijital ekranların esaretinden kurtararak onlara kitapların o sıcak ve kucaklayıcı dünyasını sunmaktır. Televizyon ve tablet sürelerini kararlılıkla kısıtlayıp, evde ailecek katılınan okuma saatleri düzenlenmelidir. Ayrıca çocukların kendi kitaplarını kontrollü bir şekilde bizzat seçmelerine fırsat tanımak, onları kütüphanelerin havasıyla ve kitap fuarlarının coşkusuyla tanıştırmak, bu güzel alışkanlığın onların ruhunda kökleşmesini sağlayacaktır.

Unutulmamalıdır ki “YARATAN RABBİNİN ADIYLA OKU” ilahi emrinin gereği olarak bir çocuğun eline tutuşturduğunuz her nitelikli kitap, onun zihin dünyasına ektiğiniz bir tohumdur. O tohumlar vakti geldiğinde yeşerecek, gölgesinde adaletin, doğruluğun ve güzel ahlakın soluklandığı ulu çınarlara dönüşecektir. Kitapların aydınlığında büyüyen çocuklar, yarın bu ülkenin ve dünyanın en güzel hikâyesini yazan asıl kahramanlar olacaktır.

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.