Dış politikadan savunma sanayisine, Gazze’den Terörsüz Türkiye sürecine ve sermaye piyasalarında yürütülen soruşturmaya kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, gündeme ilişkin mesajlar verdi.
Erdoğan, BM Genel Kurulu’ndaki temaslarının yanı sıra ABD ve Körfez ülkeleriyle gerçekleştirilen toplantılara, ikili görüşmelerine ve Türkiye’nin önümüzdeki dönemdeki diplomatik gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“DÜNYANIN ARTIK YENİ DUVARLARA DEĞİL, YENİ KÖPRÜLERE İHTİYACI VAR”
Birleşmiş Milletler’in yapısına ilişkin görüşlerini paylaşan Erdoğan, mevcut sistemdeki veto mekanizmasını eleştirdi. Erdoğan, daha kapsayıcı bir yapı oluşturulması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Her şeyden önce bugün 190’dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin veto yetkisiyle sınırlandırıldığı bir Birleşmiş Milletler’den söz ediyoruz. Bu adaletsiz yapının, küresel istikrar ve huzuru koruyabilmesi, ortaya koyduğu temel ilkelere bağlı kalabilmesi, insanlığa vaadini yerine getirebilmesi mümkün değildir.”
Erdoğan, BM reformuna ilişkin önerisini ise şöyle açıkladı:
“Bunun için diyoruz ki; veto mekanizması kaldırısın; sadece 5 üyeyi koruyan Birleşmiş Milletler modelinden, bütün üyeleri kuşatan bir mekanizmaya geçiş yapalım. Genel Kurul’u güçlü, kuvvetli ve etkin kılalım.”
“TARİHİN DOĞRU TARAFINDA DURDUK”
BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmaların geçen yıllar içindeki seyrine ilişkin değerlendirmede bulunan Erdoğan, Türkiye’nin çeşitli bölgesel krizlerdeki tutumunun değişmediğini söyledi.
Erdoğan, “Bizim meselemiz hiçbir ülkeye karşı olmak değildir. Bizim meselemiz adaletsizliğe karşı olmaktır.” ifadelerini kullanarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Kendi adımıza mutluyuz ki o günlerden bu günlere hep tarihin doğru tarafında durduk, milletimizi utandıracak bir tek adım bile atmadık. Bugün dünya, bizim ilk gün söylediğimiz yere gelme eğilimindedir.”
HÜRMÜZ BOĞAZI MESAJI
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin azalmasına ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, bölgedeki gelişmelerin yalnızca İran ve ABD arasındaki bir mesele olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi.
“Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine kapatılmasına karşıyız. Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisinin korunması şarttır.”
Erdoğan, çözüm için diplomasi vurgusu yaparak, “Yapılması gereken yeni cephelerin değil, yeni diplomasi kanallarının açılmasıdır.” dedi.
TAHIL KORİDORU İÇİN YENİ DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılara da değinen Erdoğan, bölgenin savaşın yeni bir cephesine dönüşmemesi gerektiğini belirtti.
“Karadeniz bu savaşın bir cephesi değildir, asla olmamalı.”
Tahıl koridorunun yeniden oluşturulması için diplomatik girişimlerin hızlandırıldığını belirten Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile konuyu görüştüğünü ve bu görüşmeden olumlu yanıt aldığını ifade etti.
“GAZZE’DE AKAN KAN DURMADAN KALICI BARIŞ GELMEZ”
Gazze’deki gelişmelerle ilgili değerlendirmesinde Erdoğan, ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve Filistinlilerin geleceğinin güvence altına alınması gerektiğini söyledi.
“Gazze’de akan kanı durdurmadan, ateşkesi kalıcı hale getirmeden ve Filistinlilerin kendi topraklarında onurlu bir geleceğe sahip olmasını sağlamadan Orta Doğu’ya kalıcı barış gelmeyecektir.”
Erdoğan ayrıca Gazze’nin yeniden imar edilmesi ve bölgede kalıcı barışın sağlanmasına yönelik mekanizmaların oluşturulması gerektiğini belirtti.
F-35 VE EUROFİGHTER AÇIKLAMASI
Türkiye’nin F-35 programına dönüşü konusunda ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmelerin sürdüğünü belirten Erdoğan, bu konuda olumlu bir irade bulunduğunu ve bunun somut adımlara dönüşmesini beklediklerini söyledi.
Erdoğan, Türkiye’nin kendi savunma sanayisi çalışmalarına da devam edeceğini belirterek KAAN ve hava savunma sistemlerine dikkat çekti. İngiltere ile Eurofighter konusunda yürütülen çalışmaların da sürdüğünü ifade etti.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİ: “SÜREÇ İLERLİYOR”
Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin son durumu da paylaşan Erdoğan, yasal çerçevenin oluşturulduğunu ve ilgili mekanizmaların çalıştığını söyledi.
“Süreç ilgili birimlerimizin kontrolünde adım adım ilerliyor. Meclisimiz de yasada tanımlanmış çerçevede sürece katkı verecek ve Türkiye, inşallah, birlik ve beraberlik içinde terör defterini kapatacaktır.”
Erdoğan, örgütün silah bırakması ve tasfiye sürecinin tamamlanmasının gerektiğini belirterek sürecin “uzak olmayan bir zamanda” sonuca ulaşacağını söyledi.
IRAK İLE İLİŞKİLER VE SİNCAR MESAJI
Irak ile ilişkilerin de ele alındığı görüşmede Erdoğan, iki ülke arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Erdoğan, Sincar konusunda ise şu açıklamada bulundu:
“Bildiğiniz gibi PKK'nın uzun süredir Irak'ta yerleştiği Sincar bölgesinde artık Irak hükümetinin otoritesi hakim olacak.”
Türkiye’nin Irak ile terör başlığının yanı sıra Kalkınma Yolu Projesi, ticaret, istikrar ve refah konularına daha fazla odaklanmak istediğini belirten Erdoğan, ilişkilerde olumlu bir ivme yakalandığını söyledi.
TÜRKİYE-YUNANİSTAN İLİŞKİLERİ
Yunanistan’daki seçimlere ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, Türkiye’nin komşu ülkenin iç siyasetiyle ilgilenmediğini belirtti.
“Türkiye Yunanistan'ın düşmanı değildir, komşusudur, NATO şemsiyesi altında müttefikidir. İki ülke ilişkileri seçim malzemesi yapılmayacak kadar nazik ve mühimdir.”
COP31 ANTALYA’DA DÜZENLENECEK
Türkiye’nin 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31’e ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelede somut adımların önemine dikkat çekti.
Erdoğan, COP31’in gelişmekte olan ülkelerin taleplerini gündeme getirebileceği bir platform olacağını belirterek, “İklim değişikliğiyle mücadele artık söz değil, icraat gerektiriyor.” dedi.
FON SORUŞTURMASIYLA İLGİLİ NET MESAJ
Gazetecilerin sermaye piyasalarında yürütülen soruşturmaya ilişkin sorusunu da yanıtlayan Erdoğan, yaşanan durumun piyasanın tamamını ilgilendiren bir sorun olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. AA da Erdoğan’ın 24 Eylül’de sermaye piyasalarının sınırlı bir alanında ve belli sayıdaki fonda sorun bulunduğunu, finansal sistem ve Türkiye ekonomisi açısından risk olmadığını söylediğini aktardı.
Erdoğan, soruşturmayla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Sermaye piyasalarının sınırlı bir alanında, belli sayıda fonda ortaya çıkan bir sorundan söz ediyoruz. Yani ne finansal sistemimize ne Türkiye ekonomisine yönelik bir risk söz konusu değil.”
Yargının kapsamlı bir soruşturma yürüttüğünü belirten Erdoğan, sorumluların hukuk önünde hesap vereceğini vurguladı:
“Şunun bilinmesini isterim: Sorumluluğu olan kim varsa, bunlardan hukuk önünde hesap sorulacaktır. Bu konuda en küçük bir tereddüt olmamalıdır.”
Erdoğan ayrıca benzer sorunların tekrar yaşanmaması amacıyla gerekli hukuki ve idari düzenlemelerin hayata geçirileceğini söyledi. Sermaye piyasalarına ilişkin soruşturmalar kapsamında daha önce tutuklamalar ve adli kontrol tedbirleri uygulanmıştı.
AJANSLAR