Şirket adına kayıtlı araçları kullanan sigortasız sürücülere yönelik Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uygulamasında yeni düzenlemeye gidildi. Yeni uygulamayla trafik denetimlerinde sigortasız olduğu belirlenen sürücülere doğrudan idari para cezası uygulanmayacak. Sürücü ile araç sahibi arasındaki ilişkinin niteliği araştırılacak. Kayıt dışı istihdam tespit edilmesi halinde şirketlere 198 bin 180 liraya kadar ulaşabilen idari para cezaları ve ek yaptırımlar uygulanabilecek.
Şirket adına kayıtlı ticari araçların başkaları tarafından kullanılması nedeniyle ortaya çıkan SGK cezalarında yeni bir döneme girildi. Düzenlemeyle araç sahibinin arkadaşına veya akrabasına aracını kullandırması ile sigortasız işçi çalıştırması arasında ayrım yapılması hedefleniyor.
TRAFİKTE DURDURULAN SÜRÜCÜLER SGK'YA BİLDİRİLİYOR
2021 yılından bu yana Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile il emniyet müdürlükleri arasında yürütülen uygulama kapsamında, trafik denetimlerinde şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan kişilerin sigortalılık durumları kontrol ediliyor.
NTV'nin haberine göre, trafik ekipleri tarafından sigortasız olduğu belirlenen sürücülere ilişkin tutanaklar SGK'ya gönderiliyor. Araç plakası, sürücünün kimlik bilgileri, denetimin yapıldığı yer ve tarih gibi bilgileri içeren tutanaklar üzerinden kurum tarafından kayıt dışı istihdam incelemesi yapılabiliyor.
DOĞRUDAN CEZA UYGULANMAYACAK
Yeni düzenlemenin en önemli değişikliği, trafik denetiminde tutulan tutanağın tek başına idari para cezası uygulanması için yeterli kabul edilmemesi oldu. Sürücü ile araç sahibi şirket arasında daha önce sigortalı bir çalışma ilişkisi bulunmuyorsa dosya doğrudan SGK denetmenlerine gönderilecek.
Denetmenler, sürücü ve araç sahibinin ifadelerine başvurarak aralarındaki ilişkinin niteliğini araştıracak. Aracın arkadaşlık veya akrabalık ilişkisi nedeniyle kullanılıp kullanılmadığı, emanet olarak verilip verilmediği ve taraflar arasında gerçekte bir işçi-işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı değerlendirilecek. Uygulanacak işlem ise inceleme sonucunda hazırlanacak rapora göre belirlenecek.
SİGORTASIZ ÇALIŞMANIN TESPİTİNDE YENİ ESASLAR
Düzenlemeyle sigortasız çalışmanın başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin esaslarda da değişikliğe gidildi. Aynı işyerinde fiilen çalışıldığını gösteren birden fazla bilgi ve belge bulunması halinde en eski tespit, işe giriş tarihi olarak kabul edilecek.
Aynı ayda ve sonraki aylarda çalışmanın devam ettiğinin belirlenmesi durumunda, tespit edilen her çalışma günü için bir günlük sigortalı hizmet kazandırılacak. Söz konusu çalışma ilişkisi kısmi süreli çalışma kapsamında değerlendirilecek. Çalışmanın tespit edilmediği bir ayın ardından yeniden çalışma belirlendiğinde ise yeni bir işe giriş işlemi yapılacak.
Henüz sonuçlandırılmamış veya ilgili servislere gönderilmiş dosyalar da yeni genelge hükümleri doğrultusunda incelenecek.
ŞİRKETLERE 198 BİN 180 LİRAYA KADAR CEZA
Kayıt dışı işçi çalıştırdığı tespit edilen şirketlere yönelik yaptırımlar ise devam ediyor. 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi kapsamında, sigortasız çalışan için işe giriş bildirgesinin yasal süresi içerisinde verilmemesi halinde 66 bin 60 lira idari para cezası uygulanabiliyor.
Aynı ihlalin bir yıl içerisinde tekrarlanması ve yeniden tespit edilmesi durumunda ceza, her bir sigortasız çalışan için 198 bin 180 liraya kadar çıkabiliyor.
Bunun yanı sıra çalışanın ilgili aylık bildirimlerde yer almaması nedeniyle 66 bin 60 lira, ücret bordrosunda bulunmaması nedeniyle 16 bin 515 lira ve yasal kayıtların geçersiz sayılması halinde yine 16 bin 515 lira tutarında ek idari para cezaları uygulanabiliyor.
Farklı ihlallere karşılık gelen bu yaptırımlar, tespit edilen durumun niteliğine göre birlikte uygulanabiliyor.
KİRALIK ARAÇLAR İÇİN HANGİ ŞARTLAR GEÇERLİ?
Ticari araçların kiraya verilmesi durumunda ise farklı bir değerlendirme yapılıyor. Aracı kullanan sürücünün, aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından sigortalı olarak çalıştırılması halinde araç sahibine bu gerekçeyle kayıt dışı istihdam cezası uygulanmıyor. Ancak bunun için araç kira sözleşmesinin yazılı olarak hazırlanması ve taraflarca imzalanması gerekiyor.
Öte yandan ticari araçların karıştığı kazalarda sürücünün yaralanması veya hayatını kaybetmesi halinde araç sahibinin maddi ve hukuki sorumluluğu da gündeme gelebiliyor. HABER MERKEZİ